خود اتکايي

توجه به استقلال و خوداتکايي از نکات ‏مهم تربيتي است. همگام با رشد جسماني و افزايش سن، توقعات و انتظارات‏ مردم از کودک افزايش مي‏يابد و او بايد خود را براي ايفاي نقش در جامعه آماده ‏سازد. از طرفي وابستگي فرزند به والدين، به ويژه پدر، نه مطلوب است و نه ‏همواره ممکن. زيرا امکان پيش آمدن موقعيت ويژه و محروم شدن فرزند از کمک‏ والدين انکارناپذير است. بنابراين، والدين بايد ضمن نظارت صحيح و حساب شده ‏به تدريج زمينه استقلال و خوداتکايي را در فرزندانشان به وجود آورند و باواگذاري مسووليت‏ بدانان قدرت اداره زندگي را در آنها تقويت کنند. از نکات‏ بسيار زيباي سيره تربيتي امام رضا(ع) توجه به اين امر مهم است. آن حضرت به‏ خوبي براي فرزندش جواد(ع) آينده‏نگري فرمود و چون مي‏دانست فرزندش در نوجواني ‏مسووليت ‏بزرگ رهبري جامعه اسلامي را به عهده مي‏گيرد با واگذاردن مسووليتها به ‏وي قدرت مديريت و رهبري را در او تقويت کرد. امام هشتم(ع)، هنگامي که درمدينه بود، اداره امور خويش را عملا به فرزندش وا نهاد و حضرت جواد(ع)، با اينکه کودک و نوجوان بود، به خوبي از عهده اين امر برآمد. حنان بن سدير مي‏گويد: ... پيوسته حضرت جواد(ع) با اينکه کودک و نوجوان بود، اداره امور حضرت رضا(ع) را در مدينه به عهده داشت و به خادمان حضرت امر و نهي مي‏کرد و هيچ يک از خدمتگزاران با وي مخالفت نمي‏کرد. اين سخن بدان معناست که حضرت‏ جواد(ع) به خوبي مديريت مي‏کرد و آنها با او مخالفت نمي‏کردند.